Imię Irena od wieków niesie w sobie grecki oddech słowa „eirene”, czyli pokój, a w polskim kalendarzu rozkwita aż pięć razy w roku, z czego najbardziej uroczyście 5 maja. To dzień, gdy telefony rozgrzewają się od życzeń, a panie o tym imieniu czują się wyjątkowo, bo ich patronka potrafiła w czasach prześladowań nieść nadzieję całym miastom. Za imieninami Ireny kryje się nie tylko tradycja, lecz cała galaktyka znaczeń, charakterów i wspomnień, które sprawiają, że to jedno z najcieplejszych świąt w roku
Skąd wzięło się imię, które oznacza pokój
Grecka bogini Eirene, córka Zeusa i Temidy, chodziła po ziemi z rogiem obfitości i gałązką oliwną, symbolizując czas po wojnie, gdy ludzie odkładają miecze. Rzymianie przejęli kult pod imieniem Pax, a chrześcijaństwo nadało jej nowe życie w postaci świętych kobiet, które dosłownie oddały życie za wiarę w pokój. W Polsce imię pojawiło się wraz z chrystianizacją, ale prawdziwy renesans przeżyło w XIX i XX wieku, gdy rodzice chcieli dla córek przyszłości spokojniejszej niż burzliwa historia kraju. Dziś Irena brzmi klasycznie, ale nie staromodnie, wciąż nosi w sobie dostojność i delikatność jednocześnie.
Kiedy w kalendarzu wypadają imieniny Ireny
Polski kalendarz liturgiczny pamięta kilka dat. Najbardziej popularny 5 maja związany jest ze świętą Ireną z Tesalonik, która w III wieku wraz z siostrami ukrywała święte księgi przed cesarzem Dioklecjanem. Inne daty to 5 kwietnia na cześć portugalskiej świętej Ireny z czasów wizygockich, 20 października dla macedońskiej męczennicy, 18 września i 9 sierpnia dla mniej znanych, lecz równie odważnych postaci. W praktyce jednak to majowe święto przyciąga najwięcej kwiatów i telefonów, bo wiosna idealnie współgra z ideą pokoju i odrodzenia.
Patronki, które nie bały się ognia ani miecza
Najsłynniejsza święta Irena z Tesalonik razem z siostrami Agape i Chionia została skazana na śmierć przez spalenie, lecz ogień nie tknął ich ciał, co uznano za cud. Później ścięto je mieczem, a ich odwaga stała się symbolem, że prawdziwy pokój rodzi się z niezłomności. Inna Irena, portugalska benedyktynka z X wieku, słynęła z tego, że jej ciało po śmierci pozostało nietknięte przez rozkład przez wiele stuleci. Te historie sprawiają, że imię nabiera głębi, której nie mają typowe imiona kwiatowe czy przyrodnicze.
Jak brzmi Irena na co dzień? Zdrobnienia imienia
W rodzinnych domach Irena szybko staje się Irenką, Irką, Iruśką, a czasem nawet Renią albo Irusią. Każde zdrobnienie niesie inną temperaturę uczucia, Irenka brzmi pieszczotliwie i babciowo, Irka zadziornie i po koleżeńsku, a Iruśka rozczulająco. W listach miłosnych pojawia się czasem po prostu „moja Ireno”, co brzmi jak z dawnego romansu. Imię pięknie się starzeje, ma w sobie elegancję, która nie wymaga odmładzania przez modne skróty.
Charakter Ireny – spokojna siła, która rozbraja konflikty
Kobiety noszące to imię często mają w sobie niezwykły dar łagodzenia sporów, jakby naprawdę odziedziczyły cząstkę greckiej bogini. Potrafią słuchać tak, że człowiek czuje się zrozumiany po raz pierwszy w życiu. W towarzystwie to one pierwsze zauważą, że ktoś się smuci, i dyskretnie podadzą chusteczkę. Nie oznacza to jednak braku temperamentu, gdy trzeba walczyć o swoje, Ireny potrafią być nieugięte, choć zawsze z klasą. W pracy sprawdzają się w zawodach wymagających mediacji, pedagogiki, sztuki albo opieki zdrowotnej, tam ich spokój działa jak balsam.
Irena w Polsce – imię babć i mam, które przetrwało zawieruchę
W połowie XX wieku Irena była jednym z najpopularniejszych imion żeńskich, szczególnie w miastach. Pokolenie wojenne i powojenne nadawało je córkom z nadzieją na spokojniejsze czasy. Dziś większość Iren to panie po sześćdziesiątce, ale coraz częściej młodzi rodzice wracają do tego imienia, doceniając jego szlachetne brzmienie. W księgach parafialnych z lat 50. i 60. Irena rywalizowała z Janiną i Barbarą o palmę pierwszeństwa. Dzięki temu w wielu polskich domach wciąż pachnie ciastem drożdżowym pieczonym przez babcię Irenę.
Sławne Ireny, które zapisały się w pamięci Polaków
Irena Santor od ponad sześćdziesięciu lat jest pierwszą damą polskiej piosenki, a jej „Embarras” czy „Tych lat nie odda nikt” potrafią wzruszyć kilka pokoleń naraz. Irena Jarocka z „Gondolierami” i „Motylem jestem” stała się symbolem lat siedemdziesiątych i wolność, którą niosła jej muzyka. Irena Kwiatkowska jako Hermenegilda Kociubińska w „Wojnie domowej” nauczyła Polaków, że inteligencja i humor to najlepsza broń. Irena Eichlerówna była legendą przedwojennego kabaretu, a jej „Sex appeal” do dziś brzmi zadziornie. Irena Dziedzic prowadziła pierwsze polskie wywiady telewizyjne z taką klasą, że zagraniczni goście wychodzili oniemiali. Irena Szewińska biegała tak szybko, że zdobyła siedem medali olimpijskich i do dziś pozostaje niedościgniona. Irena Sendlerowa w czasie wojny uratowała dwa i pół tysiąca żydowskich dzieci, ryzykując życie każdego dnia.
Życzenia, które celnie trafiają w serce Ireny
Najpiękniejsze życzenia dla Ireny zawsze zawierają słowo „pokój”, ale w wersji osobistej, żeby w domu panowała zgoda, w sercu spokój, a w życiu harmonia. Często pojawiają się też motywy wiosny i kwiatów, szczególnie bzu, bo maj. Wiele osób życzy „niech Twoje imię zawsze będzie programem Twojego życia”. Starsze Ireny lubią, gdy wnuki pamiętają o tradycyjnych goździkach albo czekoladkach wedlowskich, młodsze wolą lilie i dobrą kawę w ulubionej kawiarni.
Prezenty, które ucieszą każdą Irenę. Co kupić na imieniny?
Książki o sztuce, albumy malarstwa albo pięknie wydane tomiki poezji trafiają w dziesiątkę, bo Ireny mają duszę artystki. Biżuteria z kamieniem księżycowym albo perłami podkreśla ich subtelność. Kwiaty w odcieniach bieli i lawendy zawsze się sprawdzają. Bardzo lubią też wszystko, co pachnie, eleganckie perfumy, świece sojowe, olejki eteryczne. Ręcznie robione rzeczy, haftowane serwetki, ceramika, mają dla nich szczególną wartość.
Imieniny Ireny w rodzinnych wspomnieniach
W wielu domach imieniny Ireny to największe święto roku, ważniejsze niż urodziny. Pachną ciastem z kruszonką, kompotem z truskawek i smażonym schabowym. Babcia Irena siada w fotelu, a wnuki śpiewają „Sto lat” czasem z lekką tremą. Potem są opowieści o dawnych czasach, o tym jak w latach pięćdziesiątych chodziło się do kina na „Zakazane piosenki”. Zdjęcia w sepii wychodzą z albumu, a każdy chce usłyszeć historię jeszcze raz. To właśnie takie imieniny budują tożsamość całych rodzin.
Imieniny Ireny: (c) Ciekawostki Karykatury.com / GR
Na zdjęciu: Irena Jarocka, foto: Michał Nadolski / cc by-sa 3.0
Zobacz też:
>
>
