Czy Wąchock jest stolicą Polski? Nie, chyba że tak twierdzi członek Partii Dobrego Humoru – organizacji promującej uśmiech. A czy Wąchock jest stolicą humoru? Tak, od 2007 r., co zatwierdziła Partia Dobrego Humoru. Jej oficjalny Certyfikat wisi na ścianie burmistrza świętokrzyskiego miasteczka słynącego z dowcipów.
Dowcipy o Wąchocku – geneza fenomenu
O Wąchocku i jego sołtysie od dziesiątek lat krążą dowcipy. Pewnie nawet wiele osób sądzi, że to wieś (stąd postać sołtysa), jednak jest to prawdziwe, polskie miasto, więc jest tu prezydent a nie sołtys.
Trzeba jednak być w zgodzie z historią. Nie licząc XV wieku, mniej niż 2-tysięczny dziś Wąchock formalnie jest miastem dopiero od 1994 roku. To oznacza, że w PRL-u żarty o sołtysie miały swoje odniesienie do rzeczywistości.
Na temat tego, kiedy zaczęto opowiadać dowcipy o Wąchocku krążą legendy i dziś nie sposób ustalić z całą pewnością gdzie leży prawda. Niektórzy mówią, że żarty opowiadano już przed I wojną światową, inni że już po drugiej.
Niektórzy twierdzą, że władze ludowe poprzez dowcipy (wtedy częściej nazywane kawałami) chciały ośmieszyć region silnie związany z historią partyzancką Armii Krajowej i osobą Jana Piwnika „Ponurego”.
Na pewno Wąchock był bohaterem kawałów w PRL-u, choć nieprawdą jest, że modę na dowcipy o Wąchocku zapoczątkowały konkursy na dowcip, organizowane we współpracy z kielecką prasą w latach 90.

Wąchock stolicą Polski – żart z 2001 r.
Słynący z dowcipów Wąchock pojawił się na jednym z czterech transparentów rodzącej się właśnie Partii Dobrego Humoru. Było to w Gdańsku, podczas Festiwalu Dobrego Humoru. Znana jest nawet konkretna data: 28 czerwca 2001 r. Tego dnia Starym Miastem w Gdańsku przeszła pierwsza demonstracja organizacji (jedno ze zdjęć na samej górze). Prowadził ją showman i satyryk Skiba, a szli w niej głównie satyrycy z całej Polski, uczestnicy zjazdu założycielskiego.
„Wąchock stolicą Polski” było nie tylko dowcipnym hasłem na transparencie, ale też jednym z punktów Programu. Niżej fragment zabawnego Programu, ze strony www Partii Dobrego Humoru.
STOLICA POLSKI
Należy rozważyć możliwość przeniesienia stolicy kraju do Wąchocka. Polacy powinni o tym zdecydować w ogólnonarodowym referendum. Gdy to się stanie, będziemy postulować, aby Wąchock został stolicą Unii Europejskiej.
Co istotne, pierwszy obywatel Wąchocka otrzymał legitymację Partii Dobrego Humoru właśnie 28 czerwca 2001 r.
Wąchock jest stolicą humoru od 2007 r. – FAKT
Jednak na oficjalny glejt Wąchock musiał poczekać prawie sześć długich lat. 8 czerwca 2007, podczas XVIII Dni Wąchocka, honorowy sołtys Wąchocka otrzymał na scenie Certyfikat podpisany przez prezesa Partii Dobrego Humoru.
Gdzie potem ten dokument w ramce trafił? Na zaszczytne miejsce, ścianę gabinetu burmistrza Wąchocka. Przekonał się o tym prezes PDH Szczepan Sadurski, gdy przybył tu z niezapowiedzianą wizytą dwa lata później.
Wąchock nazywany „Miastem cudów”, kojarzony w całej Polsce z dowcipami, jednak to od 2007 r., od chwili wręczenia Certyfikatu Partii Dobrego Humoru, zaczął być nazywany „Stolicą Humoru”. Błędem jest zatem twierdzenie, że Wąchock nazywano „stolicą humoru” przed oficjalnym, opisanym wyżej wydarzeniem z czerwca 2007 roku.
Tak, jak władze marketingowo zaczęły wykorzystywać kojarzenie Wąchocka z dowcipami, a potem też z sołtysami (informacja niżej), tak fakt o Certyfikacie i nadaniu Wąchockowi tytułu Stolicy Humoru, rozpropagowano i dziś każdy wie, że Wąchock to stolica Humoru.
> Tu więcej o Wąchocku – Stolicy Humoru
Certyfikat, który przypieczętował status Wąchocka
Dokument przyznany oficjalnie przez Partię Dobrego Humoru – kilkutysięczną organizację znaną na świecie pod nazwą Good Humor Party) formalne przypieczętował trwający od kilkudziesięciu lat fenomen społeczny i kulturowy miasteczka w woj. świętokrzyskim.
Przed czerwcem 2007 roku określenie „stolica humoru” nie funkcjonowało w oficjalnym obiegu medialnym. Wcześniej Wąchock funkcjonował w świadomości Polaków wyłącznie jako potoczne i nieformalne miasteczko z kawałów o sołtysie.

Ogólnopolskie Zjazdy Sołtysów w Wąchocku
Już po tym jak zaczęto organizować konkursy na dowcip, w 1994 r. (gdy Wąchock został miastem) zaczęto organizować w Wąchocku Ogólnopolskie Zjazdy Sołtysów. To wtedy powołano instytucję Honorowego Sołtysa Wąchocka oraz zaczęto cyklicznie organizować Ogólnopolskie Zjazdy Sołtysów. To jeden z elementów, które przyciągnęło uwagę mediów.
FAQ – Ciekawostki o Wąchocku
Kiedy w Wąchocku stanął pomnik sołtysa?
Został odsłonięty 28 czerwca 2003 roku. Na cokole jest napis: „Sołtys na zagrodzie równy wojewodzie”. Autorem monumentu z brązu stojącego przy ul. Kolejowej jest kielecki artysta Sławomir Micek.
Szczepan Sadurski – prezes Partii Dobrego Humoru w Wąchocku
Sadurski był w Wąchocku szereg razy. Pierwszy raz nieoficjalnie jako turysta i dziennikarz, a po 2001 r. jako satyryk zapraszany przez organizatorów lokalnych wydarzeń, w tym Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury (MGOK) w Wąchocku. Przyjeżdżał tu jako juror organizowanych tu przeglądów kabaretowych, prezentował wystawy humoru (w tym ekspozycję polskich i zagranicznych rysowników Partii Dobrego Humoru). Przy okazji wręczał legitymacje PDH kolejnym Wąchocczanom.
Honorowy Sołtys Wąchocka
Jedną z legitymacji (tę o numerze 1891) otrzymał od Szczepana Sadurskiego Marek Samsonowski, Honorowy Sołtys Wąchocka. Tę funkcję, nadaną przez Towarzystwo Przyjaciół Wąchocka, pełnił przez ponad dekadę. Zmarł w 2024 roku.
Czym jest Aleja Humoru w Wąchocku?
Aleję zapoczątkowano w 2006 roku. W alei wmontowano żeliwne tablice na których są dowcipy o Wąchocku. Alei Dowcipów nie należy mylić z edukacyjną trasą spacerową po Wąchocku i okolicach, której etapami są turystyczne miejsca m.in. klasztor Cystersów w Wąchocku.
Ciekawostki o Wąchocku. Polska stolica humoru: (c) Karykatury.com
Zobacz też:
> Dowcipy o Wąchocku
> Fakty i ciekawostki o Wąchocku, które warto znać


